تیروئید چه نقشی در بدن دارد؟
غده تیروئید با ترشح هورمون‌های T3 و T4، سرعت متابولیسم بدن را تنظیم می‌کند. اختلال در عملکرد این غده علائمی مانند خستگی، تغییر وزن، ریزش مو، اختلال خلق و مشکل پوست ایجاد می‌کند؛ همان‌هایی که اغلب به اشتباه به عوامل دیگر نسبت داده می‌شوند.
تست‌های اصلی تیروئید
- TSH: حساس‌ترین و اولین تست غربالگری؛ از هیپوفیز ترشح می‌شود
- T4 آزاد (Free T4): هورمون اصلی تیروئید
- T3 آزاد (Free T3): فرم فعال هورمون
- آنتی‌تیروئید (Anti-TPO): برای بررسی تیروئید هاشیموتو
TSH بالا یعنی چه؟
TSH بالاتر از حد طبیعی (معمولاً بیش از ۴ تا ۵ mIU/L) به معنی کم‌کاری تیروئید است؛ یعنی تیروئید کمتر از حد لازم هورمون می‌سازد و هیپوفیز با فرستادن سیگنال بیشتر (TSH بالا) آن را تحریک می‌کند. علائم شایع: خستگی، افزایش وزن، یبوست، سرمای دست و پا، ریزش مو و خشکی پوست.
TSH پایین یعنی چه؟
TSH پایین به معنی پرکاری تیروئید است؛ غده بیش از حد فعال شده و هیپوفیز سیگنال کمتری می‌فرستد. علائم شایع: تپش قلب، کاهش وزن، اضطراب، تعریق و لرزش دست.
جدول الگوهای رایج
| TSH | T4 | تفسیر احتمالی |
|---|---|---|
| بالا | پایین | کم‌کاری آشکار تیروئید |
| بالا | طبیعی | کم‌کاری تحت‌بالینی |
| پایین | بالا | پرکاری تیروئید |
| پایین | طبیعی | پرکاری تحت‌بالینی |
جمع‌بندی
تفسیر آزمایش تیروئید به عوامل متعددی مانند بارداری، داروها و سن بستگی دارد و حتماً باید توسط پزشک انجام شود. اگر علائم تیروئیدی دارید، درخواست چکاپ تیروئید از پزشک خود را فراموش نکنید؛ راهنمای کلی چکاپ در مقاله آزمایش چکاپ کامل چیست؟ آمده است.