پروفایل چربی خون چه چیزی را می‌سنجد؟
آزمایش چربی خون (Lipid Profile) چهار عدد اصلی دارد که ریسک بیماری‌های قلبی و عروقی را ارزیابی می‌کنند: کلسترول کل، LDL، HDL و تری‌گلیسیرید.
دامنه‌های مطلوب چربی خون
| تست | مقدار مطلوب | توضیح |
|---|---|---|
| کلسترول کل | کمتر از ۲۰۰ mg/dL | مجموع کلسترول خون |
| LDL (چربی بد) | کمتر از ۱۰۰ | رسوب در دیواره رگ‌ها؛ هرچه کمتر بهتر |
| HDL (چربی خوب) | بیش از ۴۰ (مرد) / ۵۰ (زن) | چربی را از رگ‌ها پاک می‌کند؛ هرچه بیشتر بهتر |
| تری‌گلیسیرید | کمتر از ۱۵۰ | با چاقی، قند و الکل افزایش می‌یابد |
اعداد مطلوب برای افراد با سابقه بیماری قلبی یا دیابت، سخت‌گیرانه‌تر تعیین می‌شود و پزشک برای شما هدف مشخصی تعریف می‌کند.
LDL چرا «چربی بد» است؟
LDL کلسترول را به دیواره رگ‌ها حمل می‌کند و با افزایش آن، پلاک‌های چربی تشکیل می‌شود که مسیر خون را تنگ می‌کنند. این فرآیند پایه سکته قلبی و مغزی است؛ به همین دلیل LDL مهم‌ترین عدد در پروفایل چربی است.
تری‌گلیسیرید بالا یعنی چه؟
تری‌گلیسیرید بالا معمولاً با اضافه وزن، مصرف قند و شیرینی، الکل، کم‌تحرکی و دیابت کنترل‌نشده ارتباط دارد. مقادیر بسیار بالا (بالای ۵۰۰) خطر التهاب پانکراس را افزایش می‌دهد.
نکات مهم قبل از آزمایش چربی خون
- ۹ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشید (آب مجاز است)
- دو روز قبل الکل مصرف نکنید
- فعالیت ورزشی سنگین شب قبل انجام ندهید
- بیماری حاد (مثل سرماخوردگی) نتیجه را تغییر می‌دهد؛ آزمایش را به بعد موکول کنید
جمع‌بندی
چربی خون بالا بی‌علامت است اما رگ‌ها را به‌تدریج می‌بندد. اصلاح سبک زندگی، ورزش و در صورت لزوم دارو طبق نظر پزشک، مؤثرترین راه کنترل است. مراقبت‌های قبل از آزمایش در مقاله آزمایش چکاپ کامل چیست؟ نیز آمده است.