چرا قند خون مهم‌ترین تست چکاپ است؟
دیابت اغلب سال‌ها بی‌علامت پیش می‌رود و در همین مدت به عروق، کلیه، چشم و قلب آسیب می‌زند. تشخیص زودهنگام با آزمایش‌های ساده ممکن است و می‌تواند از عوارض جدی پیشگیری کند.
تفسیر قند خون ناشتا (FBS)
| نتیجه (mg/dL) | تفسیر |
|---|---|
| ۷۰ تا ۹۹ | طبیعی |
| ۱۰۰ تا ۱۲۵ | پیش‌دیابت |
| ۱۲۶ یا بیشتر (در دو آزمایش) | احتمال دیابت |
| کمتر از ۷۰ | هیپوگلیسمی (قند پایین) |
نکته مهم: ناشتایی باید ۸ تا ۱۲ ساعت باشد؛ ناشتا نبودن یا ناشتایی طولانی‌تر از حد، نتیجه را جعل می‌کند.
تفسیر هموگلوبین A1c (HbA1c)
این آزمایش میانگین قند خون ۲ تا ۳ ماه اخیر را نشان می‌دهد و برخلاف FBS به ناشتایی نیاز ندارد:
- کمتر از ۵.۷٪: طبیعی
- ۵.۷ تا ۶.۴٪: پیش‌دیابت
- ۶.۵٪ یا بیشتر: تشخیص دیابت
تفاوت FBS و HbA1c چیست؟
FBS یک تصویر لحظه‌ای از قند خون است و تحت تأثیر استرس، خواب و غذای شب قبل قرار می‌گیرد؛ اما HbA1c میانگین بلندمدت است و برای پایش روند درمان دیابت کاربرد دارد. بهترین حالت این است که هر دو تست همراه هم درخواست شوند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر FBS شما بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ است، در مرحله پیش‌دیابت هستید؛ این مرحله با اصلاح رژیم غذایی، کاهش وزن و ورزش قابل بازگشت است. برای برنامه‌ریزی دقیق حتماً با پزشک مشورت کنید و در مورد روند نتایج، مقاله اشتباهات رایج در خواندن جواب آزمایش را بخوانید.
جمع‌بندی
کنترل قند خون، سنگ‌بنای پیشگیری از دیابت و عوارض آن است. تفسیر نتایج باید توسط پزشک و در کنار سایر معاینات انجام شود.