چه زمانی جراحی آرتروز دست مطرح می‌شود؟
جراحی هیچ‌وقت قدم اول نیست. جراحی آرتروز انگشتان دست زمانی پیشنهاد می‌شود که بعد از ۶ تا ۱۲ ماه درمان‌های غیرجراحی (ورزش، آتل، دارو، فیزیوتراپی و حتی تزریق) درد همچنان زندگی روزمره را مختل کرده باشد، یا بدشکلی و ضعف مفصل به حدی رسیده باشد که عملکرد دست از دست رفته باشد.
انواع جراحی آرتروز دست و انگشتان
۱. آرترودز (اتصال و خشک کردن مفصل)
مفصل دردناک به‌طور دائمی در زاویه عملکردی ثابت می‌شود. نتیجه: از بین رفتن کامل درد و ثبات؛ به قیمت از دست رفتن حرکت آن مفصل. بیشتر برای مفاصل انتهایی انگشت و انگشت اشاره که بار کاری بیشتری دارند استفاده می‌شود.
۲. آرتروپلاستی (تعویض مفصل)
مفصل تخریب‌شده با مفصل مصنوعی یا بافت بازسازی‌شده جایگزین می‌شود تا حرکت حفظ شود. مناسب مفاصل میانی انگشتان در بیمارانی که به حرکت نیاز دارند؛ عمر مفصل مصنوعی محدود است و در کارهای سنگین ممکن است شل شود.
۳. جراحی LRTI برای قاعده شست
رایج‌ترین و موفق‌ترین جراحی آرتروز دست: مفصل دردناک قاعده شست برداشته و با تاندون خود بیمار بازسازی می‌شود. نتایج بلندمدت رضایت‌بخش است و جزئیات آن در مقاله آرتروز انگشت شست آمده است.
۴. سینووکتومی و برداشت خارهای استخوانی
در موارد منتخب، بافت ملتهب یا برجستگی‌های استخوانی که مانع حرکت می‌شوند برداشته می‌شوند.
دوران نقاهت چقدر طول می‌کشد؟
- هفته ۱ تا ۲: آتل و بالا نگه داشتن دست، کنترل تورم، شروع حرکات انگشتان آزاد
- هفته ۳ تا ۶: شروع فیزیوتراپی و تمرین‌های دامنه حرکتی
- ماه ۲ تا ۳: تقویت تدریجی و بازگشت به کارهای سبک
- ماه ۳ تا ۶: بازگشت کامل به فعالیت‌ها (بسته به نوع جراحی)
فیزیوتراپی پس از جراحی، بخش غیرقابل انصراف موفقیت است؛ بدون آن سفتی و ضعف باقی می‌ماند.
خطرات جراحی چه چیزهایی است؟
- عفونت و خونریزی (کم اما ممکن)
- سفتی و محدودیت حرکت باقی‌مانده
- شل شدن یا شکستگی مفصل مصنوعی در طولانی‌مدت
- آسیب عصب یا عروق کوچک (نادر)
- درد مزمن در درصد کمی از بیماران
نتایج واقعی جراحی آرتروز دست
در بیماران انتخاب‌شده مناسب، رضایت بیماران بالاست؛ به‌خصوص در جراحی قاعده شست که میزان موفقیت بالایی دارد. مهم‌ترین عامل نتیجه خوب، انتخاب جراح متخصص دست و انجام دقیق فیزیوتراپی پس از عمل است.
سوالات متداول درباره جراحی آرتروز انگشتان
آیا بعد از جراحی انگشت کاملاً طبیعی می‌شود؟
هدف جراحی، حذف درد و بهبود عملکرد است؛ نه بازگشت ۱۰۰ درصدی به حالت قبل از بیماری. در آرترودز حرکت مفصل از بین می‌رود و در آرتروپلاستی حرکت کمی محدودتر از طبیعی باقی می‌ماند.
جراحی بیهوشی کامل می‌خواهد؟
اغلب با بیهوشی موضعی یا منطقه‌ای (بی‌حسی بازو) انجام می‌شود و بیمار همان روز مرخص می‌شود؛ تصمیم نهایی با جراح است.
آیا آرتروز ممکن است بعد از جراحی به مفصل‌های کناری سرایت کند؟
آرتروز بیماری پیشرونده است و می‌تواند مفاصل دیگر را هم درگیر کند؛ جراحی فقط همان مفصل دردناک را حل می‌کند. ادامه ورزش و سبک زندگی سالم برای محافظت از سایر مفاصل ضروری است.
چه مدت از کار باید مرخصی بگیرم؟
کارهای اداری سبک حدود ۳ تا ۶ هفته و کارهای دستی سنگین معمولاً ۳ ماه یا بیشتر؛ بسته به نوع شغل و جراحی.